Sedat Peker’in Kaç Adamı Var? Rakamdan Önce “Adam” Kelimesini Konuşalım
İnternette bazı sorular vardır; insan okuyunca kendini bir anda mahalle kahvesinde okey masasının yanında bulur. “Sedat Peker’in kaç adamı var?” da bunlardan biri. Sanki Google’a “kaç adam?” yazacağız, karşımıza “247 kişi, 3 minibüs, 2 yedek kadro” diye futbol takımının kadrosu çıkacak. Keşke hayat bu kadar kolay olsa.
Aslında mesele oldukça farklı. “Adamı” kelimesi gündelik dilde geniş bir anlama geliyor. Yakın çevre, çalışanlar, korumalar, siyasi veya sosyal bağlantılar, suç örgütü üyeleri, adına eylem yaptığı ileri sürülen kişiler… Bunların tamamını aynı sepete koymak doğru değil.
Üstelik burada magazinsel bir sayı ararken hukuki belgelerdeki ifadeleri gözden kaçırmamak gerekiyor. İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan 2021 tarihli iddianamede 92 şüpheliden söz edilmiş; Sedat Peker örgüt lideri, 9 kişi yönetici olarak değerlendirilmiş ve 82 kişinin ise bir kısmının örgüt üyesi, bir kısmının da örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüt adına suç işlediğinin ileri sürüldüğü aktarılmıştı.
euronews
+1
Yani ilk önemli cevap şu: “Sedat Peker’in bugün kesin olarak şu kadar adamı var” diye güvenilir biçimde söylenebilecek tek ve güncel bir sayı yok.
Peki 92 Kişi Ne Demek?
Burada küçük ama çok önemli bir ayrıntı var.
92 kişi, “Peker’in 92 tane sadık adamı vardı” anlamına gelmiyor. Bu sayı, söz konusu iddianamede şüpheli olarak yer alan toplam kişi sayısı. Aynı belgede 26 kişinin tutuklu olduğu belirtilmişti. Ayrıca 9 kişinin yönetici olarak değerlendirildiği, geri kalan kişiler hakkında ise farklı hukuki nitelendirmeler yapıldığı aktarılmıştı.
euronews
+1
Dolayısıyla sosyal medyada görülen “Peker’in 92 adamı varmış” cümlesi hukuki tablonun fazlasıyla basitleştirilmiş hâli.
Dahası, bir iddianamede bir kişinin şüpheli olarak yer alması, mahkeme tarafından kesin biçimde suçlu bulunduğu anlamına gelmez. Hukukta “iddia”, “şüphe”, “sanık” ve “mahkûmiyet” birbirinden farklı kavramlardır.
Bu ayrımı yapmadan sayı vermek, matematiksel olarak doğru görünen ama anlam bakımından yanlış bir sonuç üretir.
“Kaç Adamı Var?” Sorusu Neden Bu Kadar İlgi Çekiyor?
Çünkü toplumun organize suç figürlerine bakışı çoğu zaman rakamlarla değil, güç algısıyla şekilleniyor.
Bir kişinin etrafında 20 kişi varsa “güçlü” müdür? 200 kişi varsa daha mı güçlüdür? Yoksa 5 kişinin ekonomik, sosyal veya bürokratik bağlantıları 200 kişilik kalabalıktan daha etkili olabilir mi?
İşte asıl ilginç nokta burada.
Organize suç yapılarında yalnızca kişi sayısına bakmak yanıltıcıdır. Bir yapı; para, bağlantı, korku, iletişim, lojistik ve karşılıklı güven gibi unsurlar üzerinden değerlendirilebilir. Bu nedenle “kaç kişi?” sorusu aslında “nasıl bir ağ?” sorusundan daha basit kalıyor.
Bir futbol takımını sadece oyuncu sayısıyla değerlendirmek gibi düşünün. 11 kişi sahaya çıkıyor diye her 11 kişilik takım aynı güce sahip olmuyor. Biri Barcelona gibi pas yapıyor, diğeri halı saha maçında 8 kişiyle kaleciyi de forvete çıkarıyor. Sayı aynı, organizasyon farklı.
Erkekler Stratejiye, Kadınlar İlişkilere mi Bakar? İşte Burada Kalıpları Bozalım
Bu konuyu tartışırken bazen “erkekler böyle düşünür, kadınlar şöyle düşünür” şeklinde klişeler kuruluyor. Oysa gerçek hayat bundan çok daha renkli.
Örneğin bir erkek forum kullanıcısı meseleyi tamamen çözüm odaklı ele alabilir:
“92 kişinin tamamını aynı kategoriye koymayalım. Yönetici, üye, bağlantılı kişi ve şüpheli ayrımı yapalım.”
Başka bir erkek ise tamamen ilişkiler üzerinden bakabilir:
“Bu insanların birbirleriyle nasıl bağ kurduğunu anlamadan sayı ne ifade ediyor?”
Aynı şekilde bir kadın kullanıcı hukuki ayrıntılara son derece stratejik yaklaşabilir:
“İddianamede geçen 92 sayısını güncel örgüt büyüklüğü gibi kullanmak metodolojik hata.”
Başka bir kadın kullanıcı da meselenin toplumsal boyutuna odaklanabilir:
“İnsanların bir suç figürünün çevresinde toplanmasına neden olan sosyal ve ekonomik koşullar neler?”
Dolayısıyla mesele erkek-kadın denklemine sığmıyor. Çözüm odaklılık cinsiyetin değil, kişiliğin ve deneyimin ürünü olabilir. Empati de yalnızca kadınlara ait değildir. Strateji de erkeklerin tapulu malı değil.
Asıl çeşitlilik burada başlıyor.
Peker’in “Çevresi” ile “Örgüt Üyeleri” Aynı Şey Değil
Bu ayrım bence konunun en kritik noktalarından biri.
Bir insanın bir fotoğrafta Peker’in yanında görünmesi, onun suç örgütü üyesi olduğu anlamına gelmez.
Bir kişinin onunla ticari ilişki kurmuş olması da otomatik olarak suç örgütü mensubiyeti anlamına gelmez.
Aynı şekilde sosyal medyada destekleyici bir yorum yazan herkes için “adamı” demek de gerçekçi değildir.
Bu nedenle internet üzerinde dolaşan “Peker’in 200 adamı”, “500 kişilik ekibi”, “binlerce kişilik çevresi” gibi ifadelerin hangi kategoriye göre hesaplandığını sormak gerekiyor.
Kimler gerçekten örgüt üyesi olarak tanımlanmış?
Kimler yönetici olarak gösterilmiş?
Kimler yalnızca bir eylem kapsamında ilişkilendirilmiş?
Hangi bilgiler iddia, hangileri mahkeme kararı?
Bunlar sorulmadan yapılan her sayı tartışması biraz “hesap makinesiyle sis ölçmeye” benziyor.
İddianamedeki Rakamlar Bize Ne Söylüyor?
2021'de hazırlanan iddianamede 92 şüpheli bulunması, elimizdeki en somut sayılardan biri. Bunun yanında 9 kişi yönetici olarak gösterilmişti. Bazı kaynaklarda ayrıca 45 örgüt üyesinden bahsedildiği aktarılıyor.
İnternette bazı sorular vardır; insan okuyunca kendini bir anda mahalle kahvesinde okey masasının yanında bulur. “Sedat Peker’in kaç adamı var?” da bunlardan biri. Sanki Google’a “kaç adam?” yazacağız, karşımıza “247 kişi, 3 minibüs, 2 yedek kadro” diye futbol takımının kadrosu çıkacak. Keşke hayat bu kadar kolay olsa.
Aslında mesele oldukça farklı. “Adamı” kelimesi gündelik dilde geniş bir anlama geliyor. Yakın çevre, çalışanlar, korumalar, siyasi veya sosyal bağlantılar, suç örgütü üyeleri, adına eylem yaptığı ileri sürülen kişiler… Bunların tamamını aynı sepete koymak doğru değil.
Üstelik burada magazinsel bir sayı ararken hukuki belgelerdeki ifadeleri gözden kaçırmamak gerekiyor. İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan 2021 tarihli iddianamede 92 şüpheliden söz edilmiş; Sedat Peker örgüt lideri, 9 kişi yönetici olarak değerlendirilmiş ve 82 kişinin ise bir kısmının örgüt üyesi, bir kısmının da örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüt adına suç işlediğinin ileri sürüldüğü aktarılmıştı.
euronews
+1
Yani ilk önemli cevap şu: “Sedat Peker’in bugün kesin olarak şu kadar adamı var” diye güvenilir biçimde söylenebilecek tek ve güncel bir sayı yok.
Peki 92 Kişi Ne Demek?
Burada küçük ama çok önemli bir ayrıntı var.
92 kişi, “Peker’in 92 tane sadık adamı vardı” anlamına gelmiyor. Bu sayı, söz konusu iddianamede şüpheli olarak yer alan toplam kişi sayısı. Aynı belgede 26 kişinin tutuklu olduğu belirtilmişti. Ayrıca 9 kişinin yönetici olarak değerlendirildiği, geri kalan kişiler hakkında ise farklı hukuki nitelendirmeler yapıldığı aktarılmıştı.
euronews
+1
Dolayısıyla sosyal medyada görülen “Peker’in 92 adamı varmış” cümlesi hukuki tablonun fazlasıyla basitleştirilmiş hâli.
Dahası, bir iddianamede bir kişinin şüpheli olarak yer alması, mahkeme tarafından kesin biçimde suçlu bulunduğu anlamına gelmez. Hukukta “iddia”, “şüphe”, “sanık” ve “mahkûmiyet” birbirinden farklı kavramlardır.
Bu ayrımı yapmadan sayı vermek, matematiksel olarak doğru görünen ama anlam bakımından yanlış bir sonuç üretir.
“Kaç Adamı Var?” Sorusu Neden Bu Kadar İlgi Çekiyor?
Çünkü toplumun organize suç figürlerine bakışı çoğu zaman rakamlarla değil, güç algısıyla şekilleniyor.
Bir kişinin etrafında 20 kişi varsa “güçlü” müdür? 200 kişi varsa daha mı güçlüdür? Yoksa 5 kişinin ekonomik, sosyal veya bürokratik bağlantıları 200 kişilik kalabalıktan daha etkili olabilir mi?
İşte asıl ilginç nokta burada.
Organize suç yapılarında yalnızca kişi sayısına bakmak yanıltıcıdır. Bir yapı; para, bağlantı, korku, iletişim, lojistik ve karşılıklı güven gibi unsurlar üzerinden değerlendirilebilir. Bu nedenle “kaç kişi?” sorusu aslında “nasıl bir ağ?” sorusundan daha basit kalıyor.
Bir futbol takımını sadece oyuncu sayısıyla değerlendirmek gibi düşünün. 11 kişi sahaya çıkıyor diye her 11 kişilik takım aynı güce sahip olmuyor. Biri Barcelona gibi pas yapıyor, diğeri halı saha maçında 8 kişiyle kaleciyi de forvete çıkarıyor. Sayı aynı, organizasyon farklı.
Erkekler Stratejiye, Kadınlar İlişkilere mi Bakar? İşte Burada Kalıpları Bozalım
Bu konuyu tartışırken bazen “erkekler böyle düşünür, kadınlar şöyle düşünür” şeklinde klişeler kuruluyor. Oysa gerçek hayat bundan çok daha renkli.
Örneğin bir erkek forum kullanıcısı meseleyi tamamen çözüm odaklı ele alabilir:
“92 kişinin tamamını aynı kategoriye koymayalım. Yönetici, üye, bağlantılı kişi ve şüpheli ayrımı yapalım.”
Başka bir erkek ise tamamen ilişkiler üzerinden bakabilir:
“Bu insanların birbirleriyle nasıl bağ kurduğunu anlamadan sayı ne ifade ediyor?”
Aynı şekilde bir kadın kullanıcı hukuki ayrıntılara son derece stratejik yaklaşabilir:
“İddianamede geçen 92 sayısını güncel örgüt büyüklüğü gibi kullanmak metodolojik hata.”
Başka bir kadın kullanıcı da meselenin toplumsal boyutuna odaklanabilir:
“İnsanların bir suç figürünün çevresinde toplanmasına neden olan sosyal ve ekonomik koşullar neler?”
Dolayısıyla mesele erkek-kadın denklemine sığmıyor. Çözüm odaklılık cinsiyetin değil, kişiliğin ve deneyimin ürünü olabilir. Empati de yalnızca kadınlara ait değildir. Strateji de erkeklerin tapulu malı değil.
Asıl çeşitlilik burada başlıyor.
Peker’in “Çevresi” ile “Örgüt Üyeleri” Aynı Şey Değil
Bu ayrım bence konunun en kritik noktalarından biri.
Bir insanın bir fotoğrafta Peker’in yanında görünmesi, onun suç örgütü üyesi olduğu anlamına gelmez.
Bir kişinin onunla ticari ilişki kurmuş olması da otomatik olarak suç örgütü mensubiyeti anlamına gelmez.
Aynı şekilde sosyal medyada destekleyici bir yorum yazan herkes için “adamı” demek de gerçekçi değildir.
Bu nedenle internet üzerinde dolaşan “Peker’in 200 adamı”, “500 kişilik ekibi”, “binlerce kişilik çevresi” gibi ifadelerin hangi kategoriye göre hesaplandığını sormak gerekiyor.
Kimler gerçekten örgüt üyesi olarak tanımlanmış?
Kimler yönetici olarak gösterilmiş?
Kimler yalnızca bir eylem kapsamında ilişkilendirilmiş?
Hangi bilgiler iddia, hangileri mahkeme kararı?
Bunlar sorulmadan yapılan her sayı tartışması biraz “hesap makinesiyle sis ölçmeye” benziyor.
İddianamedeki Rakamlar Bize Ne Söylüyor?
2021'de hazırlanan iddianamede 92 şüpheli bulunması, elimizdeki en somut sayılardan biri. Bunun yanında 9 kişi yönetici olarak gösterilmişti. Bazı kaynaklarda ayrıca 45 örgüt üyesinden bahsedildiği aktarılıyor.